PHIA OẮC CAO BẰNG | SĂN BĂNG MÙA ĐÔNG CHÂU ÂU

Hãy tưởng tượng bạn thức dậy lúc rạng sáng, đẩy cửa bước ra và thấy cả thế giới đã chuyển sang màu trắng: cành cây, hàng rào, từng ngọn cỏ đều khoác một lớp băng mỏng lấp lánh. Không phải Bắc Âu hay Hokkaido, đó là Phia Oắc Cao Bằng, đỉnh núi cao gần 2000 m ở vùng Đông Bắc nước ta. Nơi đây từng ghi nhận mức nhiệt -9°C và mỗi mùa rét đậm lại khiến những người mê xê dịch kéo nhau lên “săn băng”. Hãy cùng Lửa Việt Tours khám phá vẻ đẹp độc đáo của Phia Oắc, đồng thời bỏ túi những kinh nghiệm hữu ích để hành trình săn băng tuyết của bạn thêm trọn vẹn và đáng nhớ.

1. Giới thiệu tổng quan về Phia Oắc

Phia Oắc (hay Phja Oắc) là ngọn núi nằm trong Vườn quốc gia Phia Oắc – Phia Đén, thuộc khu vực Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng. Với độ cao 1.931 m, nơi này được người dân và báo chí gọi là “nóc nhà” của Cao Bằng, một vùng núi mát lạnh quanh năm và thường xuyên ẩn mình trong mây.

Vườn quốc gia Phia Oắc – Phia Đén được thành lập vào tháng 1/2018 trên cơ sở nâng hạng từ khu bảo tồn thiên nhiên cùng tên và là một phần của Công viên địa chất Non nước Cao Bằng. Rừng nguyên sinh phủ dày, độ ẩm cao, các loài quý như nghiến, bách vàng sinh sống, tạo nên một không gian rất khác so với những điểm du lịch quen thuộc của miền Bắc.

Từ đầu thế kỷ XX, người Pháp đã chọn vùng núi này làm nơi nghỉ mát. Đến nay, giữa rừng già vẫn còn dấu tích các khu biệt thự đá cũ, điển hình là khu Nhà Đỏ ở xóm Phja Đén – không ít người ví nơi đây như “Đà Lạt của Cao Bằng”.

Vài thông tin cơ bản về đỉnh Phia Oắc Cao Bằng:

• Độ cao đỉnh Phia Oắc: 1.931 m so với mực nước biển.
• Kỷ lục lạnh gần đây: -9°C vào ngày 8/1/2021; đầu tháng 1/2026 đo được khoảng -3°C.
• Vị trí: cách trung tâm Nguyên Bình khoảng 30 km; Nguyên Bình cách thành phố Cao Bằng khoảng 40 km.
• Điểm nổi bật: băng giá mùa đông, biển mây, rừng rêu, biệt thự Pháp cổ.

2. Săn băng ở đỉnh Phia Oắc nên đi khi nào?

Nếu mục tiêu của bạn là nhìn tận mắt lớp băng trắng, hãy canh các đợt rét đậm, rét hại từ khoảng tháng 12 đến tháng 2. Đây là giai đoạn không khí lạnh tràn về mạnh nhất và cũng là lúc nhiệt độ trên đỉnh có khả năng chạm ngưỡng dưới 0°C.

Băng thường hình thành khi hội tụ đủ ba yếu tố:

• Nhiệt độ khu vực núi cao xuống dưới 0°C.
• Độ ẩm lớn, kèm mưa phùn hoặc sương dày.
• Gió mạnh khiến hơi nước đóng băng khi bám vào cây cối, lan can và mặt đất.

Băng ở Phia Oắc không xuất hiện đều đặn mỗi năm và không kéo dài liên tục. Có đợt bạn lên đúng lúc cả rừng trắng xóa, có đợt chỉ gặp sương mù và cái lạnh se sắt. Hãy xem đây là chuyến đi để khám phá, còn băng là món quà may mắn.

3. Cách di chuyển đến Phia Oắc Cao Bằng

Phia Oắc khá xa trung tâm, nên chặng cuối luôn là phần cần chuẩn bị kỹ nhất. Về khoảng cách, Nguyên Bình cách Hà Nội khoảng 269 km, sau đó bạn còn khoảng 30 km đường núi để lên khu vực Phia Oắc – Phia Đén.

3.1. Máy bay

Cao Bằng hiện chưa có sân bay dân dụng nên nếu bay, bạn sẽ hạ cánh tại Hà Nội (sân bay Nội Bài), rồi tiếp tục bằng xe khách, xe riêng hoặc thuê xe để đi Cao Bằng và Nguyên Bình. Trước khi đặt vé, hãy kiểm tra lại thông tin mới nhất về các đường bay.

3.2. Xe khách, xe ô tô

Từ Hà Nội, nhiều bạn chọn xe khách giường nằm đi Cao Bằng để đỡ mệt, sau đó thuê xe hoặc đặt xe riêng đi tiếp về Nguyên Bình và Phia Oắc. Nếu tự lái ô tô, bạn chủ động giờ giấc hơn nhưng cần lái chắc tay, nhất là đoạn lên núi nhiều dốc và cua gấp.

Lưu ý: Đặt vé qua nhà xe uy tín thay vì bắt xe dọc đường và đừng dồn lịch trình quá chặt. Dành ít nhất một đêm nghỉ tại khu vực Nguyên Bình để sáng sớm hôm sau lên đỉnh với tinh thần thoải mái.

3.3. Xe máy

Xe máy cho bạn trọn vẹn cảm giác chinh phục cung đường, nhưng đây là lựa chọn dành cho người có kinh nghiệm. Đường lên vùng núi hẹp, dốc, quanh co; mùa đông sương mù dày, mặt đường ướt và những đoạn có băng rất dễ trơn trượt.

Nếu tầm nhìn kém hoặc thời tiết xấu, hãy dừng lại thay vì cố lên cao. Kiểm tra phanh, lốp, đèn trước khi khởi hành và mang theo đồ sửa xe cơ bản.

4. Mùa đông Phja Oắc có gì đặc biệt?

Nhiều người nghĩ lên đỉnh Phia Oắc chỉ để ngắm băng, nhưng ngay cả khi không gặp băng, vùng núi này vẫn có rất nhiều thứ để bạn lưu lại trong ký ức. Dưới đây là những điều đáng chờ đợi nhất.

4.1. Rừng núi phủ trắng băng giá

Khi hơi nước đóng băng trên cành cây, lan can và mặt đất, cả vùng núi Phia Oắc Cao Bằng chuyển sang một màu trắng tinh khôi. Nhiều người đã ví khung cảnh này với mùa đông châu Âu. Hãy dậy thật sớm để săn băng Phja Oắc, lúc trời còn tối và sương còn giăng, lớp băng giữ được lâu nhất, ảnh cũng đẹp nhất.

4.2. Biển mây giữa các dãy núi

Đường lên đỉnh Phia Oắc quanh co, càng lên cao sương càng dày. Vào ngày thời tiết thuận lợi, khi mây hạ thấp, từ các vị trí cao bạn có thể thấy những lớp mây trắng trải dài giữa các dãy núi.

4.3. Rừng rêu, rừng lùn và rừng nguyên sinh

Hệ sinh thái ở đỉnh Phja Oắc thay đổi theo độ cao. Bạn sẽ đi qua những khu rừng lùn, rừng rêu phủ xanh thẫm thân cây và tảng đá, cùng thảm rừng nguyên sinh có độ che phủ cao. Đây là nơi sinh sống của nhiều loài quý như nghiến, bách vàng.

4.4. Biệt thự Pháp cổ giữa rừng già

Từ đầu thế kỷ XX, người Pháp đã chọn Phia Oắc – Phia Đén làm nơi nghỉ mát nhờ khí hậu mát lạnh. Đến nay, dấu tích những khu biệt thự và nhà nghỉ xây bằng đá vẫn còn giữa núi rừng, tiêu biểu là khu Nhà Đỏ ở xóm Phja Đén.

Dạo bước giữa những bức tường đá phủ rêu và sương mù, bạn vừa chụp được những bức ảnh đầy chất hoài cổ, vừa nghe lại câu chuyện của một thời đã xa.

4.5. Làng nghề của người Dao Tiền

Đừng bỏ qua cơ hội ghé các bản làng của người Dao Tiền tại đỉnh Phia Oắc. Tại xóm Hoài Khao, bà con vẫn giữ nghề thêu trên vải in sáp ong, một nét văn hóa thủ công đặc sắc. Một buổi chiều ngồi bên bếp lửa, xem bà con thêu và trò chuyện sẽ là điểm dừng ấm áp giữa chuyến đi giá lạnh.

5. Nên ăn gì khi đến Phja Oắc Cao Bằng

Sau những giờ lội sương giữa trời lạnh, một bữa ăn nóng là phần thưởng đáng giá. Ẩm thực Phja Oắc Cao Bằng không cầu kỳ nhưng đậm đà và rất hợp để sưởi ấm cơ thể.

5.1. Bánh cuốn chan canh xương

Lớp bánh cuốn mỏng mềm được chan nước canh xương hầm nóng hổi. Vị ngọt thanh của nước dùng quyện cùng bánh dẻo khiến đây là món khởi đầu ngày mới lý tưởng, nhất là sau một đêm rét.

5.2. Bánh áp chao

Món bánh bột gạo đặc trưng của Cao Bằng, thường được áp chảo vàng và ăn kèm nước dùng đậm vị. Ăn nóng mới thấy hết độ dẻo và thơm của bánh.

5.3. Vịt quay, lợn quay

Hai món quen thuộc trong mâm cỗ vùng cao: da giòn, thịt thơm, ướp theo cách riêng của từng chỗ. Đây là lựa chọn hợp lý cho bữa tối đông người sau một ngày dài.

6. Cần chuẩn bị gì khi đi du lịch Phia Oắc

Trên đỉnh núi Phia Oắc Cao Bằng, trời lạnh hơn bạn nghĩ và gió khiến cái lạnh càng rõ rệt. Chuẩn bị đúng sẽ quyết định bạn tận hưởng chuyến đi hay chỉ cố chịu đựng.

• Trang phục: Áo giữ nhiệt, áo khoác chống gió, găng tay, mũ len, khăn quàng cổ; mặc theo nhiều lớp để dễ điều chỉnh.
• Giày: Ưu tiên đế bám tốt, chống trơn vì mặt đường và lối đi có thể ướt hoặc đóng băng.
• Áo mưa mỏng: Sương mù và mưa phùn có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.
• Pin dự phòng: Điện thoại và máy ảnh thường tụt pin nhanh hơn trong thời tiết lạnh.
• Giấy tờ tùy thân, thuốc cá nhân và ít tiền mặt vì vùng núi sóng và thanh toán điện tử có thể hạn chế.

Về lưu trú, bạn có thể ở tại khu vực Nguyên Bình hoặc các cơ sở du lịch quanh Phia Oắc – Phia Đén, rồi lên đỉnh vào sáng sớm tùy tình hình thời tiết. Hãy đặt phòng sớm nếu đi vào cuối tuần của các đợt rét đậm, vì đây là lúc nhiều người cùng đổ về.

Phia Oắc Cao Bằng không phải nơi để “check-in cho có”. Đó là một hành trình cần chút kiên nhẫn, chút chuẩn bị và một chút may mắn với thời tiết. Đổi lại, bạn có thể được đứng giữa rừng núi Đông Bắc phủ trắng băng giá, một khoảnh khắc mà không phải mùa đông nào cũng ban tặng.